Kolenfonds in oktober van start

Na vier jaar actievoeren, lobbyen en strijd is het zover: de eerste 25 miljoen voor het kolenfonds zijn toegezegd. Hiermee kunnen de gevolgen voor werknemers door de sluiting van de Hemwegcentrale begin 2020 worden opgevangen. “We hopen dat dit het begin is van een algemeen transitiefonds. Er staat ons nog heel wat te wachten en niet alleen in de kolenketen”, zegt Cees Bos van FNV Havens.

Cees Bos is trots. Na vier jaar strijd is het gelukt. Samen met kaderleden en FNV- vicevoorzitter Kitty Jong (SER) zijn de eerste miljoenen voor het kolenfonds, dat nu nog officieel ‘Westhaven Arrangement Kolentransitie’ heet, toegezegd. “Vooral Kitty heeft heel veel druk kunnen uitoefenen binnen de SER”, vertelt Bos. “Als het kolenfonds er niet zou komen, zouden we ons terugtrekken uit het klimaatakkoord. Ze heeft haar poot stijf gehouden. Nu kunnen we aan de slag. In oktober zijn de eerste intakes met werknemers gepland. Het werd ook wel tijd. We moeten snel aan de bak met OBA en de Hemwegcentrale. Collega’s uit de kolenketen die hun baan gaan verliezen mogen we niet in de kou laten staan.” Alleen de Haagse ambtenaren moeten nog even ophouden met zeuren”, voegt Bos eraan toe. “Ze snappen er niets van en maken problemen waar die er niet zijn.”

Rotonde naar duurzame banen

Het Westhaven Arrangement Kolentransitie zal de klappen voor OBA- en Nuon-werknemers van de Hemwegcentrale moeten opvangen. Bos schetst de uitvoering van het tripartite kolenfonds (werkgevers, werknemers, overheid) als een rotonde. “Er is een afslag naar snel ander werk, een afslag naar om- en herscholen naar ander werk, en een afslag naar uitkeringen en aanvullingen voor ouderen en anderen die minder makkelijk aan ander werk komen. Er wordt individueel maatwerk geboden via een persoonlijk maatwerkplan. Hier hoort ook de reparatie van een pensioengat bij en een eventuele aanvulling op elders lager te verdienen loon of uitkering. Onze ervaringen met de sluiting van de Hemwegcentrale kunnen we gebruiken voor latere gevolgen van de energietransitie. Zodat we straks ook grote aantallen werknemers aankunnen.”

Bulkoverslagbedrijf OBA zal naar schatting ongeveer 25 procent van de omzet kwijtraken als er geen kolenoverslag voor de Hemwegcentrale meer nodig is. Het gaat om ongeveer 30 van de 160 werknemers. Bos roept OBA op zich gauw te melden, zodat werknemers snel bemiddeld kunnen worden. “De OBA-directie draait nog om de hete brij heen. Ze zijn bang dat werknemers voortijdig vertrekken.” Om hoeveel werknemers uit andere delen van de kolenketen waaronder de centrale het gaat, is nog niet duidelijk.

Nationaal transitiefonds

Het Westhaven Arrangement Kolentransitie is wat FNV Havens betreft een voorloper van een nationaal transitiefonds. Bos: “Omdat de kolenjongens als eersten de gevolgen van de energietransitie voelen, beginnen we daar. Het gaat in de toekomst niet alleen over de sluiting van kolencentrales. Ook dieselvoertuigen zullen eens verdwijnen. Dan zullen er bijvoorbeeld geen dieselmonteurs meer nodig zijn. Ook aardgas wordt uitgefaseerd. Dat heeft allemaal gevolgen voor werkgelegenheid en mensen. Wij gaan voor een all inclusive arbeidsmarkt en een eerlijke transitie. Voor iedereen. Uiteindelijk hebben we een nationaal transitiefonds nodig dat werknemers verder helpt naar een andere vaste baan, bestaanszekerheid en inkomenszekerheid. Mensen hebben recht op duurzame arbeid, geen pretcontracten.”