Nieuws van het cao-front


De afgelopen periode zijn er weer verschillende cao’s afgesloten of onderhandelingsresultaten bereikt. Zoals bij EMO, ADM, Svitzer, Koole en Pieterson. Die cao’s kwamen er niet zomaar: bij ADM en Svitzer is langdurig gestaakt. Collega-havenwerkers toonden hun solidariteit.

Niek Stam van FNV havens over het lopende cao-seizoen: “Meer loon, werkgelegenheidsgaranties, verruiming van de WGA-hiaatverzekering, uitbreiding van de Senioren Fit Regeling en maatregelen om oudere werknemers de eindstreep te laten halen - dat zijn belangrijke eisen aan de verschillende cao-tafels. De cao’s die we afsluiten, zijn geen A-B-C’tjes. We hebben te maken met fusies en overnames, robotisering en automatisering, overcapaciteit en verplaatsing van ladingpakketten, klimaatakkoord en sluiting van de kolencentrales. Allemaal factoren die onzekerheid geven en die we in afspraken moeten zien te compenseren. Om goede resultaten te halen is het daarom van belang dat leden achter elkaar blijven staan en dat niet-leden snel lid worden.”

ADM plat in bloedhitte


Ondanks de zinderende zomerhitte pikten de havenwerkers van overslagbedrijf ADM Europoort het niet meer. Op 8 juli liep het ultimatum af, na maanden van bakkeleien zonder resultaat. De werkgever weigerde een fatsoenlijk loonbod en af te zien van het nog langer inhuren van personeel dat niet onder de cao valt. Ook viel er niet te praten over minimale bezetting, ontziemaatregelen voor ouderen tijdens nachtdiensten, reparatie van de WW, tijdelijke contracten en het opnemen van schafturen in het loon.


De maat was vol en op 9 juli was de eerste waarschuwingsstaking. Nadat de zestig havenwerkers op de terminal concludeerden dat ADM nog steeds weigerde stappen te maken in het cao-overleg, volgde op 23 juli een algehele staking. Zeven dagen is er in totaal gestaakt. “Ik heb diep respect voor de mannen”, zegt Cees Bos van FNV Havens. “Het was bloedheet en geen pretje bij de poort. De terminal ging plat, de fabriek waar de olie uit zaad wordt geperst viel stil en er lagen zo’n twintig binnenvaartschepen te wachten. We stonden met drie-nul voor. Havenwerkers van EBS waren solidair.”


Uiteindelijk ging ADM overstag en bleek toch bereid aan de eisen van FNV Havens tegemoet te komen. Er is een 3-jarige cao afgesloten. Per 1 januari 2019 gaan bovenop de prijscompensatie de lonen met 1,8 procent omhoog. Per januari 2020 en januari 2021 volgen loonsverhogingen met 2 procent. Ook is de WW gerepareerd. Verder is een Senioren Havenfitregeling afgesproken voor havenwerkers die na 1960 zijn geboren. Deze regeling is de opmaat naar verdere verbeteringen. Ook is afgesproken dat niet-opgenomen verlofdagen pas na vijf jaar (in plaats van anderhalf jaar) komen te vervallen.

De leden hebben in overgrote meerderheid ingestemd met het akkoord.

Lees ook de column van Koen Keehnen over de actie.

Minder nachtdiensten voor hetzelfde geld bij Peterson


Bij controlebedrijf Peterson Rotterdam is een 3-jarige cao afgesloten die tot 31 december 2021 loopt. “Ik durf deze cao wel uniek te noemen”, zegt kaderlid René Rovers die samen met collega-kaderlid Jorge del Rio Pouso bij de onderhandelingen zat. “We hebben voor elkaar gekregen dat mensen vrijwillig de helft minder nachtdiensten kunnen lopen voor hetzelfde geld.” Volgens Rovers is die afspraak mooi maar ook heel hard nodig voor de mensen buiten. “Het werk wordt steeds zwaarder en de werkdruk neemt toe. De werkgever heeft zijn knopen geteld. Als je mensen binnenboord én gezond wilt houden, moet je ze de keuze geven om in de semicontinu minder nachtdiensten te draaien. Vooral jongeren hebben veel problemen met nacht- en weekenddiensten. Daar moet je als werkgever iets mee.”

Rovers (52, en 34 jaar in de haven) vertelt dat collega’s stonden de juichen toen ze hoorden dat ze minder nachtdiensten kunnen lopen. “Mensen trekken het niet meer. Het is te gek voor woorden dat havenwerkers en anderen die in de (semi)continu werken, tot hun 67ste of 68ste moeten doorgaan. Het is asociaal. Al die nachtdiensten en onregelmatigheid maken ook nog eens dat je gemiddeld zes tot zeven jaar korter leeft. Weet je dat we binnen twintig jaar bijna tien jaar langer moeten gaan werken”, zegt hij refererend aan vroegere VUT-regelingen.

Voorheen vielen de controlebedrijven Schutter, SGS en Peterson onder Verocog, de vereniging van onafhankelijke controlebedrijven en graanfactors. Nu opereren de bedrijven onafhankelijk van elkaar onder een eigen bedrijfs-cao. Bij SGS zijn de cao-onderhandelingen onlangs van start gegaan. René Rovers: “Twee jaar geleden hebben we flink gestaakt om eenzijdig opgelegde flexibele werktijden van tafel te krijgen. Wat ongekend is in de controlesector en waar wij niet om hebben gevraagd hebben. Dat is gelukt. Met als gevolg dat de werkgever de noodzaak zag bij het kruisje te tekenen. We hebben een loonsverhoging van 4,5 procent plus duurzame inzetbaarheid voor 60-jarigen voor elkaar gekregen. Sinds die staking opereren de bedrijven los van elkaar.”

Rovers pleit nog steeds voor één controlesector. Maar helaas gaat dat niet gebeuren. “Er zijn nu zoveel bedrijven die goedkoop leveren, niet gecertificeerd zijn en geen cao hebben. De markt staat onder druk, bedrijven worden tegen elkaar uitgespeeld en concurreren elkaar kapot. Peterson is een goed bedrijf met uitstekende competente, gecertificeerde mensen, die veel interne scholing krijgen. Dat kost geld. Maar daar mag je niet op afgerekend worden door valse concurrentie.”

Slepers Svitzer winnen cao-conflict


De 63 werknemers van havensleepbedrijf Svitzer IJmuiden hebben na maandenlange acties voor elkaar gekregen dat ze dit jaar ruim 5 procent meer loon krijgen. In de 5-jarige cao zijn tot 2023 mooie jaarlijkse loonsverhogingen afgesproken. Asmae Hajjari van FNV Havens is trots. “Deze mensen hebben een enorme strijd geleverd en zijn tot het laatste moment eensgezind en volhardend gebleven.”

Naast de loonafspraken zijn er afspraken gemaakt over het sparen van bovenwettelijk verlof voor vervroegde pensionering én over de veiligheid bij de inzet van tijdelijke medewerkers.

Het cao-conflict sleepte zich al maanden voort. In april stelde de bond een ultimatum toen bleek dat de werkgever niet bereid was een fatsoenlijke cao af te sluiten. Sinds het bedrijf in 2014 in zwaar weer kwam, hebben de slepers wekelijks gemiddeld 8,5 uur meer gewerkt, zonder dat daar loon tegenover stond. Toen Svitzer weer zwarte cijfers schreef, wilden de werknemers dat hun loon weer in overeenstemming zou worden gebracht met het aantal uren dat zij werken. Het dichten van dat gat mocht worden uitgesmeerd over enkele jaren. De werkgever weigerde echter elke loonsverhoging en was slechts bereid tot een eenmalige uitkering.


“Werknemers hebben al die jaren een enorm offer gebracht om het bedrijf te redden”, zegt Hajjari. “Dan is het onacceptabel als de werkgever je in de kou laat staan.” Gedurende vier maanden hebben de slepers actiegevoerd. Daar zaten ook ludieke acties bij zoals varen met ouderen uit het verzorgingshuis en het opruimen van zwerfafval langs het Noordzeekanaal.

Uiteindelijk op 15 juli schoof een Deense delegatie van Svitzer Europe met de Nederlandse directie en FNV Havens en Nautilus International aan tafel en ging Svitzer overstag. ’s Avonds lag er een onderhandelingsresultaat. Hajjari: “Werknemers voelden zich eindelijk erkend en hebben in meerderheid ingestemd met het resultaat. Als je samen in de strijd blijft geloven, kun je winnen. Dat hebben deze mannen weer eens bewezen.”